Dolgu Eritme: Ne Zaman Gerekir, Ne Zaman Başka Bir Çözüm Düşünülmelidir?

Dolgudan memnun değilseniz önce neyin sorun olduğunu anlamak gerekir

İlk adım, mevcut problemin gerçekten dolguya bağlı olup olmadığını anlamak.

Fazla hacim, asimetri, dolgunun istenmeyen bir alana yayılması, ödem, nodül, inflamasyon veya çevre dokulardaki değişiklikler benzer görünebilir.

Kullanılan materyal, dolgunun bulunduğu anatomik plan, uygulamanın üzerinden geçen süre ve eşlik eden bir komplikasyon olup olmadığı tedavi seçimini değiştirir. Eski veya birden fazla kez dolgu yapılmış bölgelerde bu ayrım daha da önem kazanır.²³⁶⁷

Her dolgu hyaluronidaz ile eritilebilir mi?

Hayır. Hyaluronidaz hyalüronik asit dolguları parçalar.

Kalsiyum hidroksiapatit, PLLA, PMMA veya silikon gibi HA dışı materyaller hyaluronidazla eritilemez. Bu materyallerde tedavi, kullanılan ürüne ve ortaya çıkan probleme göre ayrıca planlanır.²³⁷

Hangi ürünün uygulandığı bilinmiyorsa yalnızca “dolgu yapılmış” bilgisi yeterli değildir. Dolgunun miktarı, anatomik yerleşimi ve ne kadar süredir bölgede bulunduğu da önem taşır.

Dolgunun tamamını eritmek gerekir mi?

Hayır. Bazı durumlarda yalnızca sorunlu bölgeyi azaltmak yeterli olabilir.

Fazla hacim veya istenmeyen yerleşim belirli bir alanla sınırlıysa hedefli ya da parsiyel azaltma düşünülebilir.

Buna karşılık dolgunun ne kadarının azalacağını önceden kesin olarak yüzdeleyemiyoruz. Ürünün özellikleri, anatomik dağılımı ve hyaluronidazla ne ölçüde temas ettiği sonucu etkiler.¹²

Ne kadar hyaluronidaz gerekir ve tek seans yeterli olur mu?

Herkese uygulanabilecek sabit bir hyaluronidaz formülü bulunmuyor.

Dolgunun yapısı, çapraz bağlanma özellikleri, miktarı, anatomik yerleşimi ve enzimle teması yanıtı etkiler. Bu nedenle “1 cc dolgu için X ünite” hesabını genel bir kural olarak kullanamıyoruz.¹²³

2024 tarihli perioküler bir seride ilk uygulamanın ardından uygulamaların %24’ünde ek hyaluronidaz gerekmiş. Aynı çalışmada en sık kullanılan 75 ve 150 U/mL konsantrasyonları arasında sonuç açısından anlamlı fark gösterilememiş. Araştırmacılar da tek bir optimal doz stratejisi çıkaramamış.¹

Bu çalışma ağırlıklı olarak perioküler bölgeyi değerlendiren, tek merkezli retrospektif bir seri. Bu nedenle oranları tüm yüz için standart başarı veya tekrar oranı olarak yorumlamıyoruz.

Dolgu eritmeden önce ultrason gerekli midir?

Hayır. Ultrason her hastada gerekli değil.

Dolgunun yeri ve mevcut problem muayeneyle yeterince anlaşılabiliyorsa görüntüleme ek bilgi sağlamayabilir.

Dolgunun türü veya yerleşimi belirsizse, bölgede eski ve çok katmanlı uygulamalar varsa, nodül gelişmişse, önceki eritme yeterli sonuç vermediyse veya daha hedefli bir müdahale planlanıyorsa ultrason daha değerli hale gelir.⁸⁹

Ultrason dolgunun anatomik planını, dağılımını ve çevre dokularla ilişkisini göstermeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte görüntüden dolgunun marka veya materyalini her vakada kesin olarak belirleyemeyiz.⁸⁹

Yıllar önce yapılan dolgu hâlâ mevcut olabilir mi?

Evet. Bazı HA dolgular yıllar sonra hâlâ görüntülenebilir.

MRI ve diğer görüntüleme çalışmalarında uzun süre kalan HA dolgular bildirilmiş durumda. Bu bulgu bütün dolguların yıllarca değişmeden kaldığı anlamına gelmiyor. Ürün, bölge, miktar, anatomik plan ve kişisel doku özellikleri sonucu etkileyebilir.¹⁰¹¹

Görüntülemede dolgu bulunması da tek başına eritme nedeni değildir. Mevcut şikâyetle gerçekten ilişkili olup olmadığına bakmak gerekir.

Hyaluronidaz neden bazen beklenen sonucu vermez?

Çünkü sonuç yalnızca kullanılan doza bağlı değildir.

Materyal HA olmayabilir, dolgu farklı bir anatomik planda bulunabilir veya sorun olarak görülen yapı aslında dolgu olmayabilir. Filler ürünleri arasında hyaluronidaza karşı duyarlılık farkları da bulunur. Çok katmanlı yerleşim, fibrozis veya enzimin hedefe yeterince ulaşamaması sonucu değiştirebilir.²³

Önceki eritme yeterli sonuç vermediyse aynı işlemi otomatik olarak tekrarlamak yerine nedeni yeniden değerlendirmek daha doğru olur.

Enjektabl uygulamaların klinik değerlendirme yaklaşımı

Hyaluronidaz dışında hangi tedavi seçenekleri vardır?

Bazı dolgu problemleri farklı bir tedavi gerektirir.

Seçilmiş yüzeyel veya lokalize depozitlerde aspirasyon ya da mekanik boşaltma düşünülebilir. Apse veya enfeksiyon varsa drenaj ve enfeksiyon yönetimi öncelik kazanabilir. Bazı kalıcı veya yarı kalıcı dolgu komplikasyonlarında cerrahi seçenekler de gündeme gelebilir.⁶⁷

Bu yöntemlerin hiçbiri her dolgu probleminde izlenen standart bir sonraki basamak değildir. Tedaviyi materyale, anatomik yerleşime ve problemin niteliğine göre seçiyoruz.

Hyaluronidazın riskleri nelerdir?

Hyaluronidaz uygulamasında lokal reaksiyonlar görülebilir; nadir de olsa alerjik reaksiyon gelişebilir.

Şişlik, kızarıklık, hassasiyet ve morarma görülebilen lokal reaksiyonlar arasında. Önceki hyaluronidaz maruziyeti ve bazı arı veya eşekarısı zehiri alerjileri de risk değerlendirmesinde dikkate alınabilir.⁴¹²

Hyaluronidaz dokudaki doğal hyalüronik asidi de etkileyebilir. Buna karşılık estetik kullanım sonrasında kalıcı doku kaybını ortaya koyan güçlü insan verisi bulunmuyor.¹⁴

“Post-hyaluronidase syndrome” nedir?

Bu isimle çökme, gevşeklik veya cilt kalitesinde bozulma gibi yakınmalar tarif ediliyor.

2024 tarihli perioküler çalışmada bu tür olumsuz estetik değişiklikler 157 uygulamanın %18’inde kaydedilmiş. Daha uzun dolgu geçmişi ve daha yüksek önceki dolgu hacmiyle ilişki bulunmuş; hyaluronidaz dozu veya iki ana konsantrasyon arasında ilişki gösterilememiş.¹

Ancak çalışma retrospektif ve tek merkezli. Kullanılan tanım standart bir sendrom tanısı değil; yaşlanma, uzun süreli dolgu hacmi ve hyaluronidazın olası etkilerini birbirinden ayırmak da mümkün değil. Bugün için “post-hyaluronidase syndrome” bağımsız olarak doğrulanmış ve yerleşik bir klinik sendrom olarak kabul edilemez.

Hangi durumlarda sorun yalnızca “dolgu eritme” olarak değerlendirilmemelidir?

Enfeksiyon, inflamatuar nodül, granülom veya vasküler komplikasyon şüphesi varsa klinik soru değişir.

Bu durumlarda yalnızca mevcut dolgu miktarına odaklanmak yeterli değildir. Enfeksiyon veya apse varlığında enfeksiyonun yönetimi, HA dışı materyallerde ise materyale ve komplikasyona özgü yaklaşım öne çıkar.⁶⁷

Bu yazı elektif dolgu problemlerine odaklandığı için vasküler oklüzyon tedavisini burada ayrıntılandırmıyoruz.

Dolgu eritildikten sonra yeniden dolgu ne zaman yapılabilir?

Herkes için geçerli tek bir bekleme süresi bulunmuyor.

Hyaluronidazın biyolojik etkisinin azalması, şişliğin geçmesi ve dokunun estetik olarak yeniden değerlendirilebilir hale gelmesi aynı şey değil.

Yeniden dolgu düşünmeden önce şişlik ve inflamasyonun gerilemesine, kalan materyale, dokunun son durumuna ve önceki problemin nedenine bakıyoruz. Bu nedenle “hyaluronidazdan sonra mutlaka X gün beklenir” şeklinde evrensel bir süre vermiyoruz.⁴¹³

Sonuç

Dolgu problemi için doğru tedaviyi seçebilmek, önce kullanılan materyali ve problemin nedenini anlamayı gerektiriyor. Hyaluronidaz HA dolgular için önemli bir seçenek; eski, belirsiz veya daha karmaşık vakalarda ultrason ya da farklı tedavi basamakları gerekebilir.